Het verschil in één alinea
Bouwt u iets nieuws of wijzigt u iets (een nieuwe groepenkast, een laadpaal, een omvormer, een uitbreiding), dan gaat dat volgens NEN 1010, en hoort daar een inspectie en een meting bij voordat het in gebruik gaat. Is de installatie eenmaal in gebruik, dan gaat het over de vraag of hij nog veilig is; daarvoor is NEN 3140 geschreven. De eerste norm gaat over aanleggen, de tweede over bijhouden.
Wanneer u een keuring nodig heeft
| Situatie | Norm | Verplicht? |
|---|---|---|
| Nieuwe of gewijzigde installatie in een woning of bedrijfspand | NEN 1010 | Ja, de bouwregels verwijzen naar deze norm |
| Elektrische installatie van een bedrijfspand | NEN 3140 | De arbeidsregels eisen een veilige installatie; NEN 3140 is de gangbare invulling |
| Woning die u gaat verkopen of verhuren | NEN 1010 of een beoordeling van de bestaande installatie | Nee, maar het geeft u een onderbouwd verhaal |
| Na een brand, waterschade of een verbouwing door derden | Beoordeling van de bestaande installatie | Nee, wel verstandig |
| Uw verzekeraar of huurder vraagt erom | Wat zij in hun voorwaarden noemen | Volgens hun voorwaarden |
Over die laatste twee zijn wij eerlijk: de voorwaarden verschillen per verzekeraar en wij spreken nooit namens uw polis. Wat wij wel weten uit de voorwaarden die wij hebben nagekeken: verschillende verzekeraars sluiten schade uit die door een montage- of installatiefout is ontstaan. Een meetrapport laat zien hoe het is aangelegd. Vraag bij twijfel schriftelijk na wat er in úw polis staat.
De zes metingen
Een keuring is geen rondje kijken. Een deel is inspectie met het oog, het grootste deel is meten met apparatuur. Wij meten zes dingen, en precies deze zes staan met dezelfde namen in uw rapport:
| Meting | Wat wij vaststellen | Bij een periodieke keuring |
|---|---|---|
| Doorgaande verbinding van de beschermingsleiding in ohm (Ω) | De aardleiding loopt overal door: van de aardrail tot aan het laatste contactdoosje. Dit is de meting die in oudere huizen het vaakst iets aan het licht brengt | Altijd |
| Isolatieweerstand in megaohm (MΩ) | De isolatie van de bedrading is nog heel; er lekt geen stroom weg naar aarde of naar een andere ader | Altijd |
| Aardverspreidingsweerstand in ohm (Ω) | De aarding voert een fout goed genoeg af naar de grond | Alleen als er iets aan de installatie is veranderd |
| Uitschakeltijd van de aardlekschakelaar in milliseconden (ms) | De aardlekschakelaar schakelt snel genoeg uit bij een foutstroom | Altijd |
| Uitschakelstroom van de aardlekschakelaar in milliampère (mA) | Hij schakelt uit bij de stroom waarvoor hij bedoeld is, niet te laat en niet te vroeg | Altijd |
| Kortsluitstroom / lusimpedantie in ohm (Ω) | Bij een kortsluiting loopt er genoeg stroom om de installatieautomaat binnen de vereiste tijd te laten uitschakelen | Alleen als er iets aan de installatie is veranderd |
Bij een NEN 1010-oplevering meten wij ze alle zes. Bij een periodieke NEN 3140-keuring gaat het om de vier die aantonen dat de installatie veilig in gebruik is; de aardverspreidingsweerstand en de lusimpedantie horen bij een oplevering en meten wij periodiek alleen als er iets aan de installatie is veranderd. Bij de aardlekmetingen hoort ook wat een aardlekschakelaar doet als hij uitvalt.
Elke meting krijgt een waarde én een oordeel: goed, fout of niet van toepassing. Bij de meeste metingen hoort een richtwaarde, bijvoorbeeld 1 Ω of lager voor de doorgaande verbinding, en 300 milliseconden of sneller voor de uitschakeltijd bij de nominale foutstroom. Die richtwaarde is een hulpmiddel, geen automaat: het oordeel van onze keurende elektricien wint altijd. Een waarde die net buiten een richtwaarde valt maar in de praktijk voldoet, wordt niet onterecht afgekeurd, en andersom.
Daarnaast lopen wij een vaste inspectielijst langs met wat u zelf ook kunt zien: is elke groep gelabeld, zit er aardlekbeveiliging op de groepen met stopcontacten, zijn de leidingdoorsneden passend bij de beveiliging, zitten de klemmen vast, en staat er iets in de kast dat er niet hoort. Bij een driefasenaansluiting controleren wij daar de draaiveldrichting en de verdeling over de fasen bij; zie krachtstroom aanleggen.
Wat er in het rapport staat
Een bruikbaar rapport bevat de meetwaarden zelf, niet alleen een conclusie. Bij ons staat erin: de zes metingen met hun waarde, eenheid en oordeel per groep, de afgevinkte inspectielijst, de gebruikte meetapparatuur met de datum van laatste kalibratie, foto's waar die iets toevoegen, de bevindingen, de aanbevelingen, en de datum en de naam van degene die gemeten heeft. Zo kan een volgende elektricien verder waar wij ophielden.
Bevindingen krijgen een van drie niveaus, en dat woord staat er ook zo bij: opmerking (goed om te weten), afwijking (niet volgens de norm, maar niet direct onveilig) en afkeur (dit moet eerst worden verholpen). Onderaan staat één eindoordeel: goedgekeurd of afgekeurd. Eén foute meting of één bevinding met de ernst "afkeur" maakt het rapport afgekeurd; opmerkingen en afwijkingen doen dat niet. Wat op papier staat, leest u dus precies zo als het hierboven staat beschreven.
Bij elke installatie die wij opleveren zit dit rapport standaard in uw digitale klantmap, samen met de garantie en de handleidingen. U hoeft er niet om te vragen en er zit geen aparte rekening aan vast.
Hoe vaak voor een bedrijf
NEN 3140 schrijft geen vaste termijn voor iedereen voor. De termijn volgt uit een risicobeoordeling: hoe zwaar wordt de installatie belast, hoe is de omgeving (stof, vocht, trillingen), hoeveel mensen werken ermee en wat is er uit de vorige inspectie gekomen. In de praktijk komen wij termijnen tegen van één jaar voor werkplaatsen en machines tot vijf jaar voor een rustig kantoor. Wij leggen de gekozen termijn vast in het rapport, met de reden erbij, anders is het een getal zonder onderbouwing.
Wij keuren de vaste installatie: de kast, de leidingen en de wandcontactdozen. Arbeidsmiddelen keuren wij niet. Het rapport komt binnen een week na uw aanvraag. Wat een keuring van een bedrijfspand kost, hangt af van de grootte van het pand; de prijs geven wij op aanvraag.
Wat een keuring niet is
- Geen garantie voor de toekomst. Een rapport beschrijft de staat op de dag van meten. Wie er daarna in de kast werkt, bepaalt wat er daarna geldt.
- Geen verplichting tot alles vervangen. Wat de meting doorstaat, blijft zitten. Wij vervangen wat de meting niet doorstaat, en dat hoort u vóór wij beginnen.
- Geen keurmerk aan de muur. Het resultaat is een meetrapport met waarden, geen sticker.
Veelgestelde vragen
Is een elektrakeuring verplicht voor mijn woning?
Nee, voor een particuliere woning bestaat geen wettelijke periodieke keuringsplicht. Wel geldt NEN 1010 voor alles wat nieuw wordt aangelegd of gewijzigd. Bij verkoop, verhuur of na een verbouwing door een ander is een beoordeling verstandig, maar niet verplicht.
Wat is het verschil tussen NEN 1010 en NEN 3140?
NEN 1010 gaat over het aanleggen en opleveren van een installatie. NEN 3140 gaat over het veilig gebruiken en periodiek beoordelen van een installatie die al in bedrijf is. Bij een nieuwe groepenkast krijgt u dus een NEN 1010-oplevering; bij een bestaand bedrijfspand een NEN 3140-inspectie.
Keurt u ook bedrijfsinstallaties?
Ja, de elektrische installatie van een bedrijfspand keuren wij volgens NEN 3140. Wij doen geen SCIOS-inspecties (Scope 8, 10 en 12), en wij keuren geen arbeidsmiddelen.
Hoe vaak moet een bedrijfsinstallatie worden geïnspecteerd?
Dat volgt uit een risicobeoordeling en niet uit een vaste termijn. Wij komen in de praktijk uit tussen één jaar voor werkplaatsen en vijf jaar voor een rustig kantoor, en leggen de gekozen termijn met de reden erbij vast in het rapport.
Krijg ik de meetwaarden of alleen een conclusie?
De waarden zelf, per groep, met de eenheid en het oordeel erbij, plus de meetapparatuur en de kalibratiedatum. Een conclusie zonder waarden is voor een volgende elektricien waardeloos.
Accepteert mijn verzekeraar het rapport?
Ja. Het is een officieel rapport en uw verzekeraar accepteert het.
Welke metingen doet u precies?
Zes: de doorgaande verbinding van de beschermingsleiding, de isolatieweerstand, de aardverspreidingsweerstand, de uitschakeltijd en de uitschakelstroom van de aardlekschakelaar, en de kortsluitstroom oftewel lusimpedantie. Bij een oplevering alle zes; bij een periodieke keuring de vier die de veiligheid van het gebruik aantonen, tenzij er iets aan de installatie veranderd is.
Zit de keuring bij de prijs in?
Ja. Bij elke installatie die wij opleveren zit de NEN 1010-keuring en het rapport in de prijs, en staat alles dezelfde dag in uw digitale klantmap. Een losse inspectie van een bestaande installatie is wel apart werk; daarvoor geven wij vooraf een vaste prijs.